Turkic lenition issues

From FireSpeakerWiki
Revision as of 00:10, 24 April 2020 by Firespeaker (talk | contribs) (Kyrgyz uu/oo/aa)
Jump to navigationJump to search

To sort / unknown

K
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Fârsî
older brother aqa ağa/ake ağa/äke oğa/aka aka âghâ

No lenition

K
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Turkish
bull buqa buqa buqa buqa buqa boğa
collar yaqa jaqa yaqa yaka (collar, river bank)
near yaqın jaqın jaqın yaqin yéqin yakın
read oqı- oqu- oqı- oqi- oqu- oku-
regret ökün- ökün- ökin- ökin-
G
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Turkish
deer buğu buğu buğı buğu buğa
wood yığaç jığaç ağaş yoğoç yağaç ağaç
young man yigit jigit jigit yigit (y/j)igit yiğit

Lenition

K
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Turkish
dove kökürçkän kögüçkön kögerşin güvercin
ox öküz ögüz ögiz öküz
crop ekin egin egin ekin ekin
invite/call çaqır- çaqır-/çıqır- şaqır- çağır-


G
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Turkish
shoulder egin iyin iyin () egin/egn-
heavy ağır oor awır oğir éğir ağır
mouth ağız ooz awız oğiz éğiz ağız
poison ağu uu uw oğu
enemy yağı joo jaw yov
rain jaan jawın
magpie sağızğan sawızqan zağizğan
wide yoğan; yoğun joon juwan yȯğon yoğun; yoğan yoğun (thick/dense, of substances)
son oğul/oğl- uul ul oğil/oğl- oğul/oğl-; oğal/oğl- oğul/oğl-
~cousin yegän jeen jiyen jiyen (nephew)
twenty yegirmi jıyırma jıyırma yigirma (y/j)igirme yirmi
needle yignä iyne iyne (y)igna yingne iğne
master ee iye ega? igä?

word-final stuff

G
gloss Source (OT) Kyrgyz Kazakh Uzbek Uyghur Turkish
warm isig/ısığ ısıq ıstıq issiq issiq ısı (heat)
yellow sarığ sarı sarı sariq sériq sarı
*damage? → soot kög? köö
melody kög küü küy


Kyrgyz uu/oo/aa

G
gloss Old Turkic Kyrgyz Altay Kazakh Uzbek Uyghur Turkish Shor Khakas Tuvan Sakha Chuvash Mongolic Manchu
heavy ağır oor awır åğɨr eğɨr ağır aar aar aar ıar yıvər
hurt ağrı- (ağru-?) ooru- ooru- awır- åğrɨ- ağrɨ- ağrı- ağrı- ağır- CHECK aarı- (?) ıarıy- ıra-t- (?)
mouth ağız ooz oos awız åğiz éğiz ağız aas aas/axs- aas/aqs- uos vårå/urə-
liver bağır boor buur bawır båğir beğir bağır paar paar baar bıar pȯver
enemy yağı joo ju(u) jaw yåv yağı çaa çaa (sıa-?) ɕu dayin dayin
mountain tāğ too tuu taw tåğ tağ dağ tağ tağ dağ tıa tu
healthy sağ/sāğ soo su(u) saw såğ sağ sağ sağ sağ sıvə sayin
tie, connection, tied-up thing bāğ boo buu baw båğ bağ bağ pağ pağ bağ-la bıa/baa-j pəjav
calf buzağu muzoo bıza buzaw buzåq mozay buzağu pıza pızo bızaa påru birağu
chicken taqığu / ?*tağıq tooq (taqaa) tawıq tåwuq toxa/toxu tavuk tağax (daʼğaa) çəxə takiyan çoqo
poison ağu uu uw åğu ağı/oğa (?) ağu oo oo aa ıı
wide/thick yoğan; yoğun joon joon juwan yȯğån yoğun; yoğan yoğun çoon çoon çoon suon
son oğul/oğl- uul ool/uul(?) ul oğil/oğl- oğul/oğl-; oğal/oğl- oğul/oğl- ool oğıl/ool- (?) ool uol ıvəl
cool down soğı- (?) suu- soo-
cold soğıq suuq sooq suwıq såvuq soğiq soğuk sooq soox sook sivɘ
marmot soğur suur suwır sȯğir/suğur/suvir såvår
tie up / choke boğ- buu- po(o)-?, bu(u)-? buw- bȯğ- boğ- boğ- poğ- boğ- buoj- pəv- boɣu-/boɣo-
flag tūğ tuu tuw tuğ tuğ
water śub suu suu suw suv su su suğ suğ suğ uu şıv
fry quuru- quur- quwır qåvur- qoru- kavur- qoor- xoor- xoor- qağur-
knead yoğur-/yuğur- juuru- jura- juwır- yuğur-/juğur- yoğur- (?) çura- ɕår- jiğura-
steam bu (*būğ) buu buu buw buğ buğ buğu påw
joint boğım/boğun muun mun(/puun) buwın buğin boğam boğun/boğum pun
rafter in yurt uuq uwıq ūğ (?) oq huğ (?)
near yağu-q juu-q ju(u)-q juw-ıq yåvuq yavuk çooq çugas (?) ɕıvəx
millet tarığ taruu (taraan) tarı tariq teriq darı (taraa) tarığ (taraa) tırə tariya
foremilk/colostrum ağuz(?) uuz (uuraq) uwız åğiz oğuz CHECK oos aazı uosax ırri (< ırɘ ?) uğuruğ
bear (n.) adığ ayuu ayu ayıw ayɨq eyɨq ayı azığ
handful uuç uuş uwıs xåvuç(?) avuç ooş oos ıvəɕ
wash (v.) yu- (?) juu- ju-n- juw- yuw- yuw-/yuy- yu- çu-n- çuğ- çuu- suu-y- (?) ɕu-
swan quğu quu quu quw quw quw koğu/kuğu quu xuu quu kuba
chase qov- quu-/quw-ala- quw- qaw-/quw- kov- xu-/xəw-
milk (v) sağ- saa- saa- saw- såğ- sağ- sağ- sağ- sağ- sağ- ıa- såv- sağa-
rain (v) yağ- jaa- ja(a)- jaw- yåğ- yağ- yağ- çağ- çağ- çağ- ɕu-
rain (n) yağ-ın (?) jaa-n jaa-ş jaw-ın yåğ-ın
jaw (n) yaŋaq jaaq jaaq jaq yånåq, jağ yaŋaq yanak naaq naaq çaaq sıŋaax
yellow sarığ sarı sarı sarɨ(q) sarı sarığ sarığ sira
strong-tasting açığ açuu
hard qatığ qatuu
by foot jöö jayaw yayåv çazağ
mild(-natured) yabaş(?) jooş joboş juwas yåwwåş/yuwåş yavaş/yuvaş yavaş çabas çaaş