Kazakh Syntax Topics

From FireSpeakerWiki
Jump to navigationJump to search

These are things that I was surprised to find attested (and common!) in Kazakh, or things that are linguistically odd in some way.

3rd Person in unquoted quoted speech

By "unquoted quoted speech", I mean "an indirect quote marked by a quotative."

In these examples, a separate sentence is subordinated with a quotative, but it only half-way behaves like a quoted line—the pronoun used in the subordinated sentence acts like in a relative clause, but the verb agreement with it acts like it's being quoted. The question is "how can a pronoun disagree with its verb agreement morphology?"

  • Кім екенін мен білмейді деп ойлай ма?
  • who ~being-ACC I know-NEG-PresPART-3rd ~as think-PresPART Q?
  • Does she think I don't know who it is?

  • Мүмкін сен біледі деп ойладым.
  • maybe you know-3rd QUOT think-PAST-1SG
  • I thought "maybe (s)he'll know". / I thought you'd know.

Possession not mandatory for inalienable(?) things

  • "біздің қораның" instead of "біздің қорамыздың" ("our barn")

Possessed things as adjectives

  • "шашы ұзын қыз" - "long haired girl"
  • compare:
    • қызыл түсті зат - red coloured thing
    • түсі қызыл зат - its-colour red thing

бар possession problem

  • ит бар адам
  • dog COP man
  • the man who has a/the dog

Nom/Gen variation with certain verb forms

  • "Мен(ің) тамақ ішкім келеді" - I want to eat.
  • "Ол мен(ің) нені көргенімді білмейді" - S/he doesn't know what I saw.

Movement in yes/no questions

  • Сен көрдің бе? / Көрдің бе сен?
  • (Сен) не көрдің? / *Не көрдің *(*бе) сен?
  • Телефон соқтың ба сен маған кеше?

Kyrgyz's many problems

  • "Мени келет деп ойлойт" - "S/he thinks that I will come"
    • Сени сасып калсын деп жалап жатам
    • Сени сасып калсын деп сасык тамак кылып жатам.
    • Сени кетсин деп эшикти жаап жатам.
    • Элнур Гүлнурга сениң эски китебиңди берип салсын деп мен сага жаңы китеп сатып алдым.
    •  ???Мен Гүлнурга сениң эски китебиңди берип салсын деп Элнур сага жаңы китеп сатып алдым.
    • Сени өзүңдүн/сенин/??∅ эски китебиңди берип салсын деп мен/∅ сага/*∅ жаңы китеп сатып алдым.
    • Сени чай ичсин деп чайга/*∅ бал коштум.
    • Сени тамак ичип кетсин деп үйгө чакырдым.
    • Сага роза гүлү жагат деп дүкөндөн роза гүлүн сатып алдым.
    • Сага роза гүлү жаккандыктан апаңа да жагат болуш керек деп дүкөндөн апаңа роза гүлүн сатып алдым.
  • "Сага берем деген кыз" - "The girl you said you would give me"